Janneke Wittekoek

Janneke Wittekoek
Cardioloog en gezondheidswetenschapper

Stille ziekten

"Het probleem is dat het gaat om 'stille' ziekten", zegt cardioloog en gezondheidswetenschapper Janneke Wittekoek, die al jaren aandacht vraagt voor preventie. "Je kunt een aandoening hebben aan je hart of bloedvaten zonder dat je het merkt. En als je pech hebt, is het eerste symptoom meteen een hartinfarct of een hersenbloeding."

Mensen weten over het algemeen wel wat de risicofactoren zijn, maar zijn zich volgens Wittekoek niet altijd bewust van de mogelijkheden om die risico's te laten monitoren om er vervolgens zelf iets aan te kunnen doen. "Ik zeg altijd: ken je getallen!"

Getallen

Welke getallen dat zijn? "Ik begin altijd met de vraag: rook je, en zo ja hoe veel?", aldus Wittekoek. "Dat getal moet 0 zijn. De tweede vraag is: ben je te dik? Je Body Mass Index, een begrip dat bij steeds meer mensen tussen de oren zit, moet onder de 25 zijn. Dan is er de bloeddruk, die moet onder de 140-90 zijn. Ik heb het idee dat ook dat steeds beter bekender is."

Cholesterol is de risicofactor waar Wittekoek zich in adviezen op televisie, via internet en in bladen het meest op focust. "Dat hamer ik er bij patiënten altijd in: ken je cholesterol.

Je hebt drie soorten: totaal cholesterol of TC, dat moet onder de 5 zijn, slecht cholesterol of LDL, dat moet onder de 3 zitten, en goed cholesterol of HDL, dat moet hoger dan 1 zijn. Ik noem het de 5-3-1 regel. Als de huisarts zegt dat je cholesterol goed is, vraag dan de getallen.

Ken je cholesterol en let op de 5-3-1 regel.

Dan kun je de volgende keer zelf zien of het beter of slechter is." Als je de getallen kent, kun je ook checken of het lukt om gezonder te leven, benadrukt Wittekoek. "En hoe jonger je begint, hoe meer schade aan hart- en bloedvaten je kunt voorkomen."

Controle

In publicaties en lezingen pleit de cardioloog voor regelmatige checks. "Waarom zou je niet één of twee keer per jaar meten, zoals je ook voor controle naar de tandarts gaat? Bij huisartsen loopt het altijd vast op geld, en ook tandartsen of andere zorgverleners wijzen op de kosten van zo'n APK voor hart- en vaatziekten.

Maar je kunt best een redelijk tarief vragen aan de cliënt of patiënt. Als het een verplichting is, werkt het toch niet. De patiënt moet de getallen willen weten. Dan is er ook meer kans dat hij of zij bij een slechte score daar iets aan gaat doen!"